ซื้อเครื่องนี้มาทาง facebook โดยมีอาการเบื้องต้นคือเมื่อใส่เทปแล้วกด Play จะเล่นไปแค่ไม่กี่วินาทีแล้วหยุด
โดยที่ยังสามารถ eject เทปได้ปกติ ทีแรกคิดว่าจะซ่อมง่ายๆแต่ปรากฏว่ายากกว่าที่คิดมากๆ
สรุปอาการคร่าวๆมีดังนี้
- กดเล่นไม่กี่วินาทีแล้วหยุด
อาการเหล่านี้เกิดหลังจากรื้อออกมาซ่อม จะเห็นว่าชวนท้อใจมาก ใช้เวลาเป็นอาทิตย์เลยกว่าจะทำเสร็จ
อาจจะเพราะผมเป็นช่างตัวปลอมเลยช้าหน่อย แต่ถ้าใครเคยซ่อม VDO VHS น่าจะคุ้นเคยกับกลไกแบบนี้ดีครับ
- ดึงเส้นเทปออกมามานอกม้วน
- ไกด์นำเทปขึ้นข้างเดียว
- สั่ง eject เทปไม่ได้
- หลังซ่อมกลไกเจออาการเสียงบี้อีก
ลืมบอกเลยสำหรับท่าที่ไม่คุ้นเคยกับเทปแบบ DAT คือเทปเก็บข้อมูลแบบดิจิตอลในยุคนึงที่ Sony เคยคิดว่าจะเอามาแทน
เทปคาสเซ็ตธรรมดา แต่ดันเจอปัญหาที่อุตสาหกรรมเพลงไม่เอาด้วยเพราะดันสามารถ Copy จาก CDROM มาได้โดยคุณภาพไม่ตกลง
ทำให้กลัวกันว่าจะเป็นปัญหาเทปDATเถื่อน (แต่ภายหลังก็หนีไม่พ้นไปเจอกับ mp3 แทน) ทำให้ตัวเครื่องหายากพอสมควร
แต่ก็มีคนเล่นอยู่กลุ่มนึงเช่นกัน
ดูหน้าตาเครื่องกันก่อน
(https://i.postimg.cc/FHMR88Jm/20260725-182339.jpg) (https://postimg.cc/BjC41hgw)
มาพร้อมกับสิ่งลึกลับที่เป็นต้นเหตุของอาการเสียส่วนใหญ่ต้องขอบคุณผู้ขายที่เก็บไว้ให้ครับ
(https://i.postimg.cc/bwDr6pdZ/20260725-182344.jpg) (https://postimg.cc/87GTc8RG)
หลายท่านอาจจะไม่คุ้นเคยหรือไม่เคยเห็นกับม้วนเทปที่ใช้ แต่เนื่องจากงานในอดีต 10ปี+ ผมเคยทำงานคอมพิวเตอร์ในส่วนการ Backup
ซึ่งมีเทปหน้าตาแบบนี้ใช้งานกันอยู่ เรียกว่าเทป DDS เลยคุ้นเคยพอสมควร ก็คือเทปเก็บข้อมูลดิจิตอลนั่นเอง แต่ต่างกันตรง
พอเป็นเทป DAT จะใช้วิธีบอกเวลาของเพลงที่เก็บได้เป็นนาทีแทนที่จะเป็น MB หรือ GB เหมือนเทปสำหรับคอมฯ
(https://i.postimg.cc/s2LtTCBt/20260807-101948.jpg) (https://postimg.cc/wthfBPQV)
(https://i.postimg.cc/hGYH2RJN/20260807-101955.jpg) (https://postimg.cc/p9DGd7JB)
เกร็ดนิดหน่อย ถ้าเจอสายเทปถูกลากออกมานอกม้วน วิธีเอากลับไปเก็บคือ หาอะไรมากดสองจุดที่วงไว้เพื่อเลื่อนแผ่นโลหะลงไป
ด้านล่างเพื่อให้เห็นลูกล้อเทป(ที่จะเอาอะไรมาเขี่ยให้หมุนเพื่อเอาเทปกลับเข้าม้วน) หลังจากนั้นง้างการ์ดด้านบนให้คลิกเพื่อจะได้
หมุนลูกล้อได้แบบในรูปครับ
(https://i.postimg.cc/VkdgDrX2/20260807-102129-edit.jpg) (https://postimg.cc/LJFjssCV)
มาถึงอาการแรกก่อน อาการกดเล่นแล้วหยุด ดูจาก youtube ที่มีคนซ่อมไว้หลายอาการ แต่มีคนนึง
เคยบอกไว้ว่าอาจจะเกิดจากกลไกการเบรคล้อหมุนเทปที่ติดทำให้ล้อหมุนเกิดล็อค ตามวีดีโอนี้
เริ่มรื้อกลไกออกมากันเลย ถอดฝาแล้วดูภายในเครื่องกันก่อน ขั้นแรกจะเน้นที่กลไกขับเทปก่อน ซึ่งก็คล้ายๆกับ Video VHS มาก
แต่ดูไม่ซับซ้อนเท่า วิศวกรออกแบบได้น่าทึ่งมาก
(https://i.postimg.cc/3r0DSX6K/20260725-191712.jpg) (https://postimg.cc/MXxTXQq4)
(https://i.postimg.cc/jqnJgH9R/20260725-191732.jpg) (https://postimg.cc/jCK5C7t1)
น๊อตยึดตัวกลไกจากแท่นเครื่องมีแค่สามตัวครับ ไม่ได้ถ่ายรูปมาแต่หาง่ายครับ ถอดออกมาได้แบบนี้ (ฝาหน้าถอดออกโดยสั่ง
Open(Eject) แล้วดึงขึ้นด้านบน ตัวฝาหน้าต้องถอดออกก่อนถึงจะดึงชุดขับออกได้ ต้องถอดออกก่อน
(https://i.postimg.cc/8z78MCcj/20260806-191104.jpg) (https://postimg.cc/G4nS1dkC)
สายไฟจากชุดขับเข้าบอร์ดก็มีสี่จุดตามภาพ (ไม่ได้วงสายแพไว้ครับ)
(https://i.postimg.cc/m2rKWrYZ/20260727-060830-edit.jpg) (https://postimg.cc/xqW6KnpB)
การจะเข้าถึงล้อหมุนเทปตามอาการที่คิดไว้ต้องถอดแผงวงจรขับมอเตอร์ที่ติดกับชุดขับก่อน โดยจับชุดขับคว่ำลง จะเจอแผงวงจร
ถอดน๊อตสามตัวค่อยๆดึงออก ต้องใจเย็นนิดนึงหลายๆส่วนพอเก่าแล้วพังง่ายมาก ชุดขับและเซ็นเซอร์รอบอยู่บนบอร์ดนี้ครับ
(https://i.postimg.cc/kgJQpVKK/20260727-061714-edit.jpg) (https://postimg.cc/Tps5y3k3)
ออกมาแล้วเป็นแบบนี้ สามารถถอดสายแพเพื่อแยกบอร์ดออกมาได้ครับ connector แต่ละตัวดูเหมือนจะต่างกัน ถ่ายรูปไว้ก่อนก็ดีครับ จะพบชุด
สายพานที่ไว้ขับล้อเทป เคสของผมค่อนข้างหย่อนทีเดียว
(https://i.postimg.cc/jSxHFWPN/20260727-061924.jpg) (https://postimg.cc/1fdVg3W5)
หลังจากนั้นถอดน๊อตอีกสี่ตัวจะสามารถดึงชุดขับออกมาได้ (ค่อยๆดึงนะครับ) ถ้าถอดสายแพแล้วจะยกชื้นนี้ออกมาได้เลย
(ระวังลืมใส่กลับด้วย)
(https://i.postimg.cc/qRw0Q5Tw/20260727-061924-edit.jpg) (https://postimg.cc/PpCB5KNv)
(https://i.postimg.cc/B6psNV0g/20260727-062527.jpg) (https://postimg.cc/r0Dvwgz0)
มาดูปัญหาแรกกัน หลังจากถอดชุดขับออกมา พบว่ากลไกเบรคหลักหลุดออกมาจากกันทำให้ล้อกดไม่คลายออกเมื่อ
โซลีนอยด์ทำงานทำให้ล้อนำไม่หมุนตามที่ควรจะเป็น ดูตรงที่วงไว้จะพบว่าคลิปล๊อกหัวเสาหายไป อันนึงผมเดาว่าเป็นอันที่ทางผู้ขายเก็บใส่ซองมาให้
อีกอันพบภายหลังว่าตกลงไปติดอยู่กับเฟืองตัวนึง (เพิ่มเติม ในรูปก็เห็นครับ ติดอยู่กับเฟืองตัวบน) ต้องเขี่ยออกมา ตัวคลิปล๊อกนี่ฝรั่งบอกว่ามันออกแบบ
ได้ค่อนข้างแย่เพราะมักจะฉีกเมื่อใช้ไปนานๆ (น่าจะเพราะลดต้นทุน) ทำให้ล๊อกไม่ได้ บางท่านถึงกับ print 3D มาใช้แทน (อันเล็กมากๆ เครื่องต้องพิมพ์ละเอียดได้)
(https://i.postimg.cc/z3mdhqc3/20260728-051252-edit1.jpg) (https://postimg.cc/N247qvYw)
ตอนแรกหาคลิปล๊อกไม่เจอผมเลยเอาฉนวนสายไฟมาปิดลงไปที่ปลายเสาและปาดกาวยางลงไปเพื่อไม่ให้หลุด ถ้าใช้วิธีนี้ต้องระวังกาวไปติดส่วนที่
ต้องขยับได้ ต้องละเอียดพอสมควรครับ ออกมาแบบนี้ ผมต้องรอแห้งและลองขยับกลไกการเบรคดูเพื่อให้แน่ใจว่าขยับได้คล่อง ไม่พังเพิ่ม
ทำทั้งสองเสาเลยเพราะหาคลิปไม่เจอในตอนแรก ลองขยับดูเพื่อให้แน่ใจว่าไม่หลุดออกมาจากเสาเองอีก
(https://i.postimg.cc/TY7VBd9Z/20260728-054025.jpg) (https://postimg.cc/xcmNzSBR)
(https://i.postimg.cc/Pr3W0X4g/20260728-054048.jpg) (https://postimg.cc/GHDTy16K)
พอประกอบกลับ เจอปัญหาอื่นๆตามมาเยอะเลย พบว่าบางทีก็เล่นไปได้นานกว่าเดิมนิดนึงแต่หยุดเองแล้วกรอกลับเหมือนไปเจอท้ายเพลงสุดท้าย
เสียงออกแค่บางจังหวะแต่บี้ มีเสียงรีเลย์ตัดต่อป๊อกแป๊กตลอดเวลา บางทีมีอาการสาวเทปออกมานอกม้วนแถมบางครั้งก็สั่งกรอเทปกลับไปต้นม้วนไม่ได้
เชื่อหรือเปล่าครับว่าปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากเจ้าคลิปล๊อกพลาสติก(หรือเรียกแหวนล๊อกดี)นั่นแหล่ะ พอถอดออกมาดูดีๆพบว่าทุกอันมีรอยฉีก
บางอันทำให้เฟืองขับตกจากที่ควรจะล๊อก ผมเลยปาดกาวเข้าทุกอันเลย (ต้องเช็คทุกอันว่าหลังกาวแห้งมันขยับได้อย่างที่ควรจะเป็นหรือเปล่า)
(https://i.postimg.cc/BbCrJL65/20260731-233342-edit.jpg) (https://postimg.cc/rRKnJp5z)
นอกจากนี้ยังเจออาการไกด์นำเทปเข้าไปที่หัวอ่านขยับแค่ข้างเดียวอีก ก็เป็นเพราะคลิปล๊อกเจ้าเก่าทำให้ล้อขับตัวไกด์หลุดออกมาจาก
แกนทำให้มันค้างขยับไม่ได้ แก้ด้วยวิธีเดียวกันคือเอาคลิปที่หลุดใส่กลับแล้วปาดกาวเข้าไป
(https://i.postimg.cc/HxY0fVfF/20260731-231943-edit.jpg) (https://postimg.cc/R3YntVCT)
หลังจากทากาวแล้ว เฟืองแต่ละด้านคนละสีกัน ขาวกับดำ
(https://i.postimg.cc/zBzw9V9P/20260731-232946.jpg) (https://postimg.cc/XZPy57Nw)
(https://i.postimg.cc/vBY7pcp2/20260731-232951.jpg) (https://postimg.cc/cKz8341f)
ประกอบเข้าไปแล้วคิดว่าจะจบ ไม่ครับมันยังทำงานไม่ปกติ กดเล่นแล้วหยุดเหมือนเดิม แต่เพิ่มเติมคือไม่มีเสียงออกละ
เริ่มสงสัยว่านอกจากกลไกแล้ว ตัวปรีแอมป์ที่หัวเทปน่าจะเสียด้วย คนที่เคยซ่อมมาก่อนใน youtube เขารื้อออกมา Re-Cap กันหมด
ผมก็น่าจะต้องทำเหมือนกัน
NOTE: หาคลิปคนที่รีแคปไม่เจอแล้ว เดี๋ยวถ้าหาเจอจะใส่ให้ครับ
ลองรื้อส่วนของ Preamp ออกมา ซึ่งบอร์ดที่ว่าจะยึดติดอยู่บนโครงส่วนของกลไกเทป สังเกตดูจะอยู่ตรงสายที่ต่อจากหัวเทปออกมาครับ
(https://i.postimg.cc/76h955mV/20260807-113613-edit.jpg) (https://postimg.cc/phNz7LNh)
รื้อแล้วเจอแบบนี้ครับ (ต้องบัดกรีเอาชิลด์ออกนะครับ ผมไม่ได้ถ่ายรูปไว้) ดูเหมือนจะมี C ระเบิดไปหนึ่งตัว
(https://i.postimg.cc/GhFfwsN4/20260804-194519-edit.jpg) (https://postimg.cc/jLjcyCRT)
วงจรส่วนนี้ผมเดาว่าพอไม่ทำงานแล้วทำให้ Processor บนบอร์ดตัดสินใจไม่ได้ว่ากำลังเล่นเพลงอยู่หรือเปล่าหรือหมดม้วนแล้ว
(เพราะไม่มีสัญญาณออก) ก็เลยสั่งหยุดทำงานเมื่อเวลาผ่านไปเพียงเล็กน้อย เนื่องจากดูในคลิปมาหลายๆท่านที่เคยซ่อมได้ทำการ
Recap หมดเลยทุกตัว (ตามที่ผมวงไว้) ผมเลยคิดจะทำเหมือนกัน ซึ่งการบัดกรีตัวนี้ต้องระวังเพราะจุดค่อนข้างเล็ก ผมใช้วิธีเปลี่ยน
ปลายหัวแร้งเป็นขนาดเล็กสุด เอาฟลักซ์ลงตรงจุดที่ระเบิดไปแล้วค่อยๆไล้จุดตะกัวรวมถึงเอาปลายคัตเตอร์ค่อยๆขูดเขม่าออก
ต้องใจเย็นมากๆเพราะถ้าลอกนี่คือแทปจะเสียเครื่องทั้งเครื่องไปเลย แล้วก็เอา C ค่า 22uF 25V มาเปลี่ยนแทน 22uF 6.3V SMD ของเดิม
แย่ตรงที่สั่งของแล้วต้อรอสองวัน ส่วนการถอด C SMD ตัวเดิมออกใช้วิธีเอาคีมตัด ตัดมันออกตรงกลาง
แล้วค่อยๆเขี่ยออกจนเหลือแค่ขาแล้วบัดกรีเฉพาะขาออกอีกทีโดยใช้ฟลั๊กซ์ช่วย พอบัดกรีตัวใหม่เข้าไปออกมาแบบนี้ครับ ไม่สวยเท่าไร
แต่พอทำงานได้
(https://i.postimg.cc/jSgLsc3B/20260806-185832.jpg) (https://postimg.cc/VJtYgq8F)
ปล. ล้างบอร์ดแล้วนะครับแต่ยังดูเหนอะๆนิดหน่อย
หลังจากบัดกรีชิลด์กลับเข้าไปและประกอบ ก็กลับมาทำงานได้ละครับ ถือว่าโชคดีที่ปลุกได้ แต่ไม่แน่ใจว่าเครื่องอื่นๆจะทำได้อีกหรือเปล่า
เดี๋ยวถ้าหาเครื่องได้จะลองอีกครับ ตอนนี้ทำงานได้ละ เดี๋ยวรอม้วนเปล่ามาแล้วผมจะลองทำคลิปดู เพราะต้องหาเพลงที่ไม่โดน
youtubeแบน มาใส่ก่อนครับ ตอนนี้ฟังม้วนที่มี (เป็นเพลงญี่ปุ่น ไม่น่าอัดคลิปลง youtube ได้รับ)
(https://i.postimg.cc/FsFSNYsd/20260807-093144.jpg) (https://postimg.cc/XXhqg754)
ลืมไปเรื่องนึงครับ ตัวสายพานขับดั้งเดิมที่มาหย่อนมากๆ ผมเลยต้องปรับให้ตึงกว่าเดิม แต่ถ้าใครซ่อมแล้วจะปรับ
อย่าให้ตึงเกินครับ ตัวนี้เป็นสายพานแบบมีฟันถ้าตึงมากเหมือนมันจะหมุนไม่ใหวครับ
ปรับที่สกรูสองตัวนี้ครับ ให้หย่อนได้นิดหน่อย มันมีเฟืองหย่อนนิดหน่อยก็หมุนได้สบายๆครับ แต่ถ้าตึงมากกลับไม่หมุนแทน
(https://i.postimg.cc/TwpDgSFn/20260730-073407-edit.jpg) (https://postimg.cc/jwY2r8sj)
ปัญหายังไม่หมดสิ้น พบว่าเมื่อเล่นไปประมาณชั่วโมงเกือบครึ่ง ปัญหาหยุดเล่นกลางคันกลับมา คราวนี้กลับมาตอนปลายๆม้วน
เหมือนจะหมุนไม่ใหว เพราะพบว่าล้อนำไม่หมุนเป็นระยะ ตอนนี้ลองคลายสายพานให้หย่อนกว่าเดิมเล็กน้อย และระหว่างทำ
พบว่าบนบอร์ดขับ มี C ค่า 220uF 6.3V น่าจะรั่วมีของเหลวใหลลงมาแห้งกรังอยู่ เลยจับรีแคปเพิ่ม และตอนนี้ทดสอบม้วน
ยาว 90 นาทีอีกครั้ง พบว่าเล่นได้ถึงปลายม้วนแล้ว
(https://i.postimg.cc/s2qfx9GM/20260727-061924-edit1.jpg) (https://postimg.cc/B85fwFg3)
ตัวนี้ ของที่รั่วมาเจอหัวแร้งกลิ่นเหม็นมาก อยากจับรีแคปให้หมดแต่บางค่าไม่มีเก็บไว้เลยทำเท่านี้ก่อน ไม่แน่ใจว่าทำไมมี C รั่วเยอะขนาดนี้
(https://i.postimg.cc/mrJZkN1t/20260807-150756.jpg) (https://postimg.cc/Ny8vPX4c)